Socratisch Café Culemborg

18 januari 2019, 15.00-18.00 uur, Bibliotheek/Weeshuis, Herenstraat 29, Culemborg

Entree € 10 (studenten € 5)

Thema: Verandering

Om aan te melden (verplicht) mail naar fransweeber@gmail.com, of bel/sms naar 06-18872237.

“Alles stroomt,” beweerde de Griekse natuurfilosoof Herakleitos. Anders gezegd: “Men kan geen twee keer in dezelfde rivier stappen. Ook Plato stelde dat de werkelijkheid aan verandering onderhevig is. De ideeën die aan de werkelijkheid die aan de werkelijkheid ten grondslag liggen, zijn volgens Plato echter onveranderlijk. Uit het boek Prediker in de Bijbel staat de uitspraak “Wat er geweest is, dat zal er weer zijn. Wat er plaatsvindt, dat zal weer plaatsvinden. Er is niets nieuws onder de zon.”
Twee tegengestelde standpunten. Maakt het voor je dagelijks leven verschil welk standpunt je inneemt? Gaan we er niet als vanzelfsprekend van uit dat veranderingen bestaan, omdat we die bewust of onbewust nastreven? En hebben we niet allemaal te maken met veranderingen die ons overkomen? Maar wat is de essentie van verandering. Velen, waaronder Ben Tiggelaar schrijven over ECHTE veranderingen. Dat impliceert dat er ook onechte veranderingen zijn. En wat te denken van ‘duurzame’ veranderingen? Als die er zijn, zijn er ook niet-duurzame veranderingen. Het is de moeite waard om na te denken over verandering. Wat bedoelde Socrates toen hij zei: “Alleen een buitengewoon onwetend of buitengewoon intelligent iemand kan zich aan verandering onttrekken.”


15 februari 2019, 15.00-18.00 uur, Bibliotheek/Weeshuis, Herenstraat 29, Culemborg

Entree € 10 (studenten € 5)

Thema: Inspiratie

Om aan te melden (verplicht) mail naar fransweeber@gmail.com, of bel/sms naar 06-18872237.

Inspiratie komt van ‘inspirere’: inblazen of bezielen, aanvuren, ingeven. Inspiratie is een geschenk van de Muzen, van God of een ‘ingeving afkomstig uit pure energie’.
Inspiratie is volgens sommigen het gevoel van levenslust, enthousiasme, vitaliteit en de ervaring van spirit of ook wel vitale onstuimige levenskracht – bezieling. Vaak staat inspiratie aan de wieg van nieuwe ideeën, hernieuwde zin in dingen of de ervaring van schoonheid. Onder welke omstandigheden raak je geïnspireerd?

Inspiratie kan ook verwarrend en verre van eenduidig zijn; zo kan inspiratie kan de vorm aannemen van cryptische of onduidelijke raad, een ‘orakel’. Je voelt van alles, maar wat betekent het? Wat moet je ermee? En alleen wanneer de raadzoeker verzeild raakt in de kolkende stromen van het leven, hevige strijd of gevaar voor eigen leven, kan de raad tot inzicht en wellicht tot daden leiden.
De waarde van het orakel is dan een paradigmawisseling om de werkelijkheid op een nieuwe manier te beschouwen. De inspiratie opende luiken van het bewustzijn die tot dan toe gesloten waren. Is dat wat inspiratie is? Een soort koevoet of breekijzer?
Voor levensreizigers die op zoek zijn, kan inspiratie de richting aangeven van wat wezenlijk is. Waardoor raak je nu werkelijk geïnspireerd en daarmee enthousiast (’bezeten door de goden’)? Inspiratie op die manier bekeken kan een ijkpunt zijn voor belangrijke beslissingen. En met alleen inspiratie ben je er nog niet; er moet ook een handeling aan verbonden zijn, wil het effect hebben. Of is geïnspireerd raken al voldoende?

Geïnspireerd? Kom in februari het thema Inspiratie onderzoeken door het voeren van een socratische dialoog in het Socratisch Café Culemborg.


15 maart 2019, 15.00-18.00 uur, Bibliotheek/Weeshuis, Herenstraat 29, Culemborg

Entree € 10 (studenten € 5)

Thema: Zorg voor elkaar

Om aan te melden (verplicht) mail naar fransweeber@gmail.com, of bel/sms naar 06-18872237.

 

Binnen de familie voor elkaar zorgen, was nog niet zo lang geleden een belangrijke traditie en in veel culturen is het dat nog steeds. De familie heeft de zorg voor bijvoorbeeld de (groot)ouders uitbesteed aan instanties en wordt bij wet gereguleerd. Maar we vinden dat die georganiseerde zorg te ver is doorgeslagen. De verZORGingsstaat van de tweede helft van de vorige eeuw wordt in rap tempo afgebouwd. Er waait een frisse neoliberale wind. In onze moderne samenleving is meer en meer slechts plaats voor mondige, participerende burgers. De collectieve zorg wordt afgebouwd en in de vorm van mantelzorg en oppasoma’s en -opa’s teruggedrongen naar de privé-sfeer. Velen vinden dat de zorg voor elkaar heeft plaats gemaakt voor een berekenend individualisme. Burenhulp was lang vanzelfsprekend, maar nu moet de jaarlijkse burendag ons eraan herinneren hoe belangrijk buren kunnen zijn. Is de ‘zorg voor elkaar’ werkelijk uit het collectieve en persoonlijke domein aan het verdwijnen? Hoe speelt ‘zorg’ in jouw leven een rol? Is er sprake van zorg als je ervoor betaald wordt? En is er verschil tussen zorg waartoe je je moreel verplicht voelt en zorg die je uit vrije wil op je neemt?


19 april 2019, 15.00-18.00 uur, Bibliotheek/Weeshuis, Herenstraat 29, Culemborg

Entree € 10 (studenten € 5)

Thema: Ik stuntel dus ik ben (thema van de Maand van de Filosofie)

Om aan te melden (verplicht) mail naar fransweeber@gmail.com, of bel/sms naar 06-18872237.

Hij keek omhoog, in de hoop te begrijpen wat al die lichtpunten in de donkere hemel betekenden. Terwijl hij zo in gedachten rondliep, donderde hij plotseling in een diepe put. Een bijstander lachte deze Thales van Milete uit: “Hoe kun je in godsnaam weten wat er boven je afspeelt als je niet eens ziet wat hier recht voor je neus gebeurt?” We hebben de mens op veel verschillende manier proberen te definiëren. Van cognitieve wezens, rationele dieren, spelende mensen, autonome personen tot culturele scheppers. Voor al deze visies valt wat te zeggen, maar misschien worden we nog wel het meest gedefinieerd door ons eeuwige gestuntel. In onze pogingen de wereld te begrijpen en deze naar onze hand te zetten, gaat het ontiegelijk vaak mis. Dat was in de oudheid niet anders. Thales van Milete, die in de 6e eeuw voor Christus aan de bakermat van de filosofie stond, kennen we vandaag vooral nog vanwege die pijnlijke anekdote. Het is een klassiek beeld van de verstrooide professor: geniaal op vele fronten maar uiteindelijk toch gedoemd in het gewone leven te stuntelen. De moderne mens lijkt op dergelijk gestuntel niet te hebben ingeboet. Zelfs de beste bedoelingen werken vaak averechts. Veel natuurrampen hebben nauwelijks iets met ‘natuur’ te maken, maar zijn eerder het gevolg van menselijk ingrijpen. Voedingsmiddelen hebben we zo beïnvloed dat we massaal te dik worden. Werk hebben we zo ‘efficiënt’ gemaakt dat veel banen overbodig zullen raken. En dan hebben we het nog niet over ons gestuntel in de liefde, tijdens sollicitatiegesprekken of met Ikea kasten. De moderne mens loopt over van verbeeldingskracht om de omgeving te vormen en zichzelf te verbeteren, maar komt elke keer tekort. Is het niet tijd om onze stuntelende natuur te omarmen en ‘Ik stuntel, dus ik ben’ als uitgangspunt te nemen voor een nieuw mensbeeld? Kom samen stuntelen met het socratisch gesprek in april bij het Socratisch Café Culemborg.


17 mei 2019, 15.00-18.00 uur, Bibliotheek/Weeshuis, Herenstraat 29, Culemborg

Entree € 10 (studenten € 5)

Thema: Vrijheid

Om aan te melden (verplicht) mail naar fransweeber@gmail.com, of bel/sms naar 06-18872237.

We leven in een vrij land en ieder jaar op 5 mei vieren we dat. Het gaat dan om het vrij zijn van vreemde overheersing. Maar ook de eigen overheid wordt door veel mensen gezien als een instituut dat de persoonlijke vrijheid beperkt. In de VS zijn ze daar allergisch voor. Iedereen mag daar wapens bezitten, maar een ander zomaar dood schieten, dat gaat ook daar te ver. Vrijheid betekent dus niet dat je kan doen en laten wat je wil. Maar wat zijn dan de grenzen van de vrijheid? Wat als je met jouw vrije keuze een ander schade toebrengt? Behandel een ander zoals je zelf behandeld zou willen worden, wordt gezien als de gulden leefregel. Biedt die regel in alle gevallen uitkomst? De filosoof Hegel stelde: “Vrijheid is inzicht in de noodzakelijkheid.” Als we ervan uitgaan dat er zoiets bestaat als vrijheid wat zijn dan de grenzen daarvan en hoe bepaal je die? Ben jij ooit in je eigen leven aangelopen tegen de grenzen van je vrijheid en hoe ging je daarmee om. Aan de hand van die persoonlijke ervaringen proberen we samen vat te krijgen op wat de grenzen van onze vrijheid bepaalt.


21 juni 2019, 15.00-18.00 uur, Bibliotheek/Weeshuis, Herenstraat 29, Culemborg

Entree € 10 (studenten € 5)

Thema: Vertrouwen

Om aan te melden (verplicht) mail naar fransweeber@gmail.com, of bel/sms naar 06-18872237.

Tekst volgt.


De bijeenkomsten zijn een initiatief van Socratisch Café Culemborg in samenwerking met de Bibliotheek Rivierenland.

Plaats: Herenstraat 29, 4101 BR Culemborg
Tijd: derde vrijdag van de maand, 15.00 uur  – 18.00 uur, (inloop vanaf 14.45 uur in het Weescafé)
Kosten: € 10,00 p.p. (studenten en scholieren € 5,00, vierrittenkaart € 30,00), inclusief koffie en thee. De eerste keer betaal je € 5,00. Heb je een vierrittenkaart dan mag je gedurende de geldige periode één keer gratis iemand introduceren.
Gespreksleiders: Jurjen van de Groep en Frans Weeber
Voor meer informatie: Frans Weeber, telefoon 06-18872237.