Thema’s

Socratisch Café Culemborg, thema Vragen, 17 november 2017

Posted on Updated on

Socrates was een meester in het stellen van vragen. Hij beschouwde zichzelf als een filosofische vroedvrouw die door de kunst van het juiste vragen stellen bij zijn  gesprekspartners gedachten en inzichten hielp te baren. Hij trainde op die manier het denken van de Atheners. Socrates stond aan de wieg van de filosofie bij de oude Grieken. Nu, meer dan tweeduizend jaar later kunnen we nog steeds de kunst van het vragen stellen oefenen. We hoeven ons dan misschien niet meer zo sterk te richten op het scholen van het denken, maar leren op zoek te gaan naar wezenlijke inzichten in het leven. We merken dan dat het leren stellen van vragen een ware kunst is. Veel hangt daarbij af van de juiste vraag. Die schept namelijk vrije ruimte waarin antwoorden kunnen komen of kunnen ontstaan. En dat kan ons brengen tot enkele, voor de kunst van het vragen stellen, wezenlijke (en vaak vergeten) vragen als: Wat gebeurt er eigenlijk als we een vraag stellen? Wanneer begint er bij een vraag voor jou iets te leven? Of nog basaler: wat is een vraag eigenlijk?

Socratisch Café Culemborg, thema Innerlijk Kompas, 20 oktober 2017

Posted on

Hoe weet je welke weg in het leven te bewandelen en hoe kies je daarbij de juiste route? Robert Frost noemt in zijn gedicht ‘The road less travelled’ zijn keuze voor het minder voor de hand liggende pad ‘van doorslaggevend belang’. In zijn boek ‘De reis van de held’ beschrijft Joseph Campbell hoe de archetypische held in mythes een oproep krijgt van de ziel, waardoor hij wel op avontuur moet gaan. Bij het vinden van je eigen pad komen verschillende vragen aan de orde:
– Wie bepaalt het doel van je reis; jijzelf of een ander?
– Moet je om daar te komen op je huidige pad doorgaan of een ander (nieuw) pad inslaan?
– Volg je daarbij je hoofd, hart of buik? Je eigen behoeften of die van het grotere geheel?
En vooral; waar vindt je als eigentijdse held het antwoord op bovenstaande vragen? Bestaat er daarvoor zoiets als een innerlijk kompas; een innerlijk weten? De Stoïcijnse filosoof Seneca heeft het b.v. over de noodzaak van ‘innerlijke rust en het geloof op de juiste weg te zijn’. Socrates zei regelmatig dat hij zijn innerlijke leidsman (‘daimoon’) volgde die hem aangaf wat hij juist níet moest doen. Campbell zelf spreekt van ‘een heilige ruimte om in alle rust te reflecteren’. We bespreken het thema Innerlijk kompas. Bestaat het?; wat is het precies?; waar vind je het?).